Controverse rond paarse fluoriet op kwarts uit China

Sinds de publicatie van de eerste versie van dit artikel op 6 januari 2026 is er in korte tijd veel nieuwe informatie beschikbaar gekomen en heeft de online discussie rond deze vondst zich verder ontwikkeld, soms in behoorlijk felle bewoordingen. Dat is de reden dat op 8 januari deze geactualiseerde versie van het artikel wordt gepubliceerd. Een PDF van de oorspronkelijke tekst is onderaan deze pagina te downloaden ter referentie. Met dit artikel beoog ik nadrukkelijk niet om (nog meer) olie op het vuur te gooien, maar juist om een onafhankelijk, transparant en feitelijk overzicht te geven van de gebeurtenissen en de beschikbare informatie op dit moment. Ik word door geen enkele partij betaald voor het schrijven of aanpassen van dit artikel en heb geen commercieel belang bij de verkoop van de besproken specimens. Stapel van Stenen is een onafhankelijk kenniscentrum dat betrouwbare informatie beschikbaar stelt aan verzamelaars, verkopers en liefhebbers van edelstenen en mineralen. De tekst van dit artikel is opgesteld met ondersteuning van AI (ChatGPT) ten behoeve van structuur en leesbaarheid; de inhoudelijke gegevens, selectie van bronnen en interpretatie zijn door mijzelf samengesteld en gecontroleerd.

Vond je dit artikel interessant? In de Belazeriet Bibliotheek vind je via een abonnement nog veel meer verdiepende artikelen over misleidende handelsnamen, imitaties, synthetische en behandelde edelstenen en mineralen.

Versie 2 – 8 januari 2026 (huidige versie)
Deze geüpdatete versie bevat aanvullende en nieuwe informatie, waaronder:

• Nieuwe inzichten en achtergrond op basis van meerdere gesprekken met Chad (@Mineralholics_anonymous), waaronder de rol van Chad als verzamelaar en content-maker zonder commercieel belang bij de specimens, aangevuld met de ruwe Raman-data die hij ter beschikking stelde.
• Toevoeging van een samenvatting en interpretatie van de ruwe Raman-data, inclusief mineralogische onderbouwing.
• Uitgebreide duiding van veelgenoemde claims over mogelijke behandeling, met geologisch-wetenschappelijke weerleggingen.
• Aanvullende context vanuit onafhankelijke experts uit de mineralencommunity.

Het artikel zal verder worden aangevuld zodra nieuwe, verifieerbare informatie beschikbaar komt.

Spectaculaire nieuwe vondst uit Huanggang

Eind 2025 werd een opvallende nieuwe mineralenvondst bekendgemaakt: paarse fluoriet op “candle quartz” uit de Huanggang-regio in Binnen-Mongolië, China (locatie op Mindat). De specimens bestaan uit witte kwarts kristallen die volledig bedekt lijken met een onregelmatige paarse laag. Met het blote oog zijn geen duidelijke fluorietkristallen te onderscheiden, de paarse fluoriet vormt een korst of coating over de kwarts. Soms zijn er ook platte calcietkristallen aanwezig die deels mee zijn bedekt door dezelfde paarse laag. Dergelijke combinaties uit Huanggang zijn op zich niet ongekend: eerder kwamen daar bijvoorbeeld de beroemde “blueberry” fluorieten op witte kwarts vandaan. Bij die eerdere vondst zaten donkerblauwe fluoriet in bolvormige aggregaten (“bosbessen”) op kwarts, iets wat aanvankelijk ook met scepsis werd ontvangen maar uiteindelijk als natuurlijk werd erkend.

Toen de paarse variant eind 2025 opdook, was de eerste reactie enthousiasme. Meerdere gerenommeerde mineralenhandelaren wereldwijd, waaronder grote namen in de VS en Europa, verkregen aanzienlijke hoeveelheden van deze nieuwe fluoriet/kwarts-stukken en boden ze te koop aan. Op sociale media pronkten dealers met foto’s van intens paars getinte kwartsclusters uit Dongwu Qi/Huanggang. De timing was gunstig: vlak voor de grote mineralenshows in Tucson (januari) was er een nieuw “hot” item dat fear of missing out (FOMO) creëerde bij verzamelaars. Veel liefhebbers willen zo’n bijzonder stuk bemachtigen voor hun collectie.

Twijfels en tests op sociale media

Al snel sloeg de stemming echter om van euforie naar wantrouwen. In online forums en groepen begonnen verzamelaars vraagtekens te zetten bij de echtheid van de paarse fluorietcoating, bijvoorbeeld op 3 en 4 januari in de Facebookgroep Scamologist (mineral specimen scams). Enkele opvallende punten van zorg waren: de kleur was wel erg uniform over vele specimens; alle kristallen leken hetzelfde diepe paars te hebben zonder variatie. Ook viel het consistente, ietwat matte uiterlijk van de paarse laag op, alsof elk kwarts kristal op exact dezelfde wijze was bedekt. De eerste indruk van sommigen was dus dat het “te mooi is om waar te zijn”.

Op Instagram deelde Ricky Fentiman (@carpecrystals) op 3 januari een inmiddels veelbesproken video waarin hij met behulp van eenvoudige huis-tuin-en-keuken tests laat zien hoe onderdompeling in verdund zoutzuur bruiseffecten gaf en in een tweede video zelfs stukjes van de paarse coating losweekte. Dit voedde speculatie dat de paarse laag mogelijk uit calciet zou kunnen bestaan (calciet bruist immers in zuur) of – nog erger: uit een kunstmatige substantie. Enkele commentatoren opperden dat als de paarse laag door mensen was aangebracht (bijvoorbeeld met een chemisch neerslagproces of verf), deze in zoutzuur zou kunnen lossen. Samenvattend geeft de maker van de video’s aan dat zijn onderzochte exemplaar tekenen vertoonde van bewerking, maar dat er naast deze behandelde (‘enhanced’) stukken ook daadwerkelijk natuurlijke exemplaren in omloop zijn en dat het naïef zou zijn te veronderstellen dat die behandelde varianten niet bestaan.

Op TikTok plaatste onder andere Brandi (@crystal.lover0031) op 5 januari een video waarin ze de controverse en twijfels over deze vondst zorgvuldig bespreekt.

Screenshots van de twee video’s van Ricky Fentiman (@carpecrystals) op Instagram waarop te zien is hoe er paars materiaal van het kwartskristal loslaat na onderdompelen in verdund zoutzuur

Meerdere social media posts riepen op tot voorzichtigheid. Eén verzamelaar schreef: “I was on the verge of acquiring some of these, but I second-guessed their authenticity and decided to pass. It was the too uniform colour across the batches, the consistent coating, and the refusal of the supplier to show me up-close texture that helped me decide”, illustrerend hoe de consistente kleur en gebrek aan detail wantrouwen wekten. Anderen merkten op dat de vermeende fluorietkristallen niet de gebruikelijke vormen lieten zien: “The fluorite crystals don’t look very tetrahedral like they should. The color is strange too, dark and not translucent under light. I’d worry about it being artificially irradiated because of how saturated the color is.” Een andere verdachtmakende opmerking op Instagram was dat de paarse kleur exact zou lijken op die van in het lab gegroeide tetraamminekopersulfaat (tetraamine copper), wat deed vermoeden dat er een chemisch trucje in het spel kon zijn.

Diverse influencers in de mineralengemeenschap sprongen op het onderwerp. Zo circuleerde een “Fake Crystal Alert”-bericht waarin werd gewaarschuwd dat deze paarse fluoriet mogelijk synthetisch of gecoat was. Onder een microscoop zag de paarse laag er micro-korrelig uit zonder herkenbare fluorietvlakken, een mogelijk teken dat we niet te maken hebben met natuurlijk gegroeide octaëders of kubussen, maar met een amorfe neerslag. Ook werd benadrukt dat een verdachte hoeveelheid van deze paarse stukken in korte tijd op de markt was verschenen; een rode vlag, aangezien echte vondsten meestal schaarser en geleidelijker verspreid zijn.

Deze scepsis resulteerde in felle discussies in Facebook-groepen en onder posts op Instagram en TikTok. Er ontstonden ruwweg twee kampen: aan de ene kant de vinders en de verkopers die bezwoeren dat het een legitieme vondst betrof (sommige Chinese dealers deelden zelfs foto’s en video’s van hele mijnwanden vol paarse kristallen als bewijs); aan de andere kant de twijfelaars, verzamelaars, wetenschappers en enkele concurrerende dealers, die “fake!” riepen en om onafhankelijk onderzoek vroegen.

Dan plaatst op 6 januari Chad van het instagram-account @mineralholics_anonymous een video met de eerste echte laboratoriumanalyse. Hierin wordt gepresenteerd dat Raman spectroscopie is uitgevoerd op een controversieel paarse fluoriet/kwarts sample in samenwerking met de China University of Geosciences (Wuhan). De resultaten, samengevat in flitsende beelden en grafieken in de video, zouden aantonen dat de paarse laag daadwerkelijk fluoriet is, en dat er geen sporen van lijm, verf of hars zijn gevonden: “No glue. No dye. No resins. Just 100% natural, world-class mineralogy from the Inner Mongolian skarn belt”. Tevens meldt hij dat onder de microscoop ook kleine hoeveelheden calciet, pyriet en andradiet (granaat) zijn ontdekt op de kwarts, mineralen die passen in een natuurlijk skarn-milieu en die meteen een verklaring bieden voor het bruisen in zoutzuur (calciet) en het loslaten van de paarse laag daarna (calciet tussen de kwarts en de paarse laag is opgelost). Deze bevindingen worden gebracht als weerlegging van de fake-theorie.

Samenvattende tijdlijn van de controverse (najaar 2025 – januari 2026)

• November 2025: De eerste berichten en foto’s duiken online op van een nieuwe fluorietvondst in de Dongwu QiHuanggang mijnen, Binnen-Mongolië. Internationaal gaan specimens op verkoopplatforms en social media rond, geprezen om hun opvallende paarse kleur.
• December 2025: Grote mineralenhandelaars (o.a. in de VS, Europa en China) bieden tientallen exemplaren te koop aan. De stukken worden gepromoot als “spectaculair nieuw” en krijgen veel aandacht. Eerste twijfels worden publiek geuit.
• 3 januari 2026: Op Instagram post een mineralenverkoper video’s waarin ze simpele testen uitvoeren (zoals met aceton en zoutzuur). Deze video’s suggereren dat er mogelijk manipulatie in het spel is, wat online breed wordt gedeeld.
• Januari 2026: De discussie escaleert in Facebook-groepen, op Instagram en Tiktok en discussiefora. Verzamelaars vragen om bewijs van authenticiteit. Sommigen melden dat ze aankoopbeslissingen hebben uitgesteld of geannuleerd totdat meer duidelijk is. Er is sprake van ‘drama’ en veel geruchten (“lab-grown fluorite”, “gecoate kwarts”, etc.).
• 6 januari 2026: Op Instagram wordt een video geplaatst door een infotainment kanaal met resultaten van een eerste laboratoriumanalyse. In de spectaculaire video wordt op basis van Raman-analyses (uitgevoerd via de China University of Geosciences, Wuhan), beweerd dat specimens bestaan uit natuurlijke fluoriet met calciet en andradiet, zonder aanwijzingen voor lijm, hars, verf of synthetische coatings.
• 6 januari 2026 en verder: De community reageert verdeeld op de gepresenteerde resultaten. Hoewel sommigen opgelucht zijn dat er “wetenschappelijk bewijs” is geleverd dat het materiaal natuurlijk zou zijn, blijven anderen argwanend. Er is kritiek dat de video wel erg gelikt is gemaakt (inclusief AI-gegenereerde beelden en voice-overs), wat het vertrouwen onder sceptici juist niet ten goede komt. Er wordt gevraagd om het volledige onderzoeksrapport of ruwe data voor peer review: een slick Instagram-video is leuk, maar men wil harde, verifieerbare cijfers. Ondertussen duiken geruchten op dat, áls de vondst echt is, er alsnog behandelde exemplaren (bijvoorbeeld kunstmatig gekleurde of bestraalde kwartsstukken) tussen de echte gemengd zouden worden, waardoor de verwarring blijft bestaan. De discussie zet zich voort, met het vooruitzicht dat op de komende mineralenbeurzen (Tucson 2026) dit hét gespreksonderwerp zal zijn.

Wetenschappelijk onderzoek: bewijs of onvoldoende?

De inmiddels beroemde Instagram-video van @Mineralholics_anonymous was bedoeld als een poging om de oplopende gemoederen rond deze vondst te kalmeren met behulp van meetgegevens. In de video worden resultaten gedeeld van Raman-spectroscopie, een analysetechniek die de moleculaire en kristallijne structuur van materialen kan identificeren via hun spectrale “vingerafdruk”. Volgens de gepresenteerde resultaten bestaat de paarse laag op de kwartskristallen uit fluoriet en zijn er geen aanwijzingen gevonden voor lijm, hars of verfpigmenten. Daarnaast wordt calciet aangetoond, wat verklaart waarom sommige stukken bruisen in zuur en waarom de fluorietlaag lokaal kan loslaten.

Deze video leidde echter niet tot het einde van de discussie, integendeel. Verschillende leden van de internationale mineralencommunity plaatsten kritische kanttekeningen bij de presentatie en de conclusies. Zij wezen erop dat het aantonen dát een laag uit fluoriet bestaat, nog niet automatisch bewijst dat deze ook natuurlijk is gevormd. Fluoriet kan immers ook synthetisch worden gekweekt, bijvoorbeeld voor optische toepassingen. Anderen merkten op dat de video geen volledig technisch laboratoriumrapport toont en dat de getoonde grafieken onvoldoende context bevatten om de analyse onafhankelijk te kunnen verifiëren.

De kritiek werd soms scherp geformuleerd. De video wordt afgedaan als “crap, easily faked” en “made by AI”. Een wetenschapper merkte op dat “een paar fancy instrumenten en halve resultaten” geen basis vormen voor een definitieve conclusie over natuurlijke herkomst. Tegelijkertijd wezen anderen erop dat eerdere ‘keukenexperimenten’ en snelle online conclusies minstens zo problematisch waren en de onrust in de hand hadden gewerkt.

Naar aanleiding van deze uiteenlopende reacties heb ik op 7 en 8 januari uitgebreid contact gehad met Chad, de maker achter @Mineralholics_anonymous. In deze gesprekken werd duidelijk hoe het onderzoek tot stand is gekomen en welke data daadwerkelijk beschikbaar zijn. Chad is overigens geen verkoper zoals ik eerder schreef, maar een verzamelaar en liefhebber van Chinese mineralen, met bijzondere interesse in skarn-afzettingen uit Binnen-Mongolië. Hij maakt voornamelijk humoristische en satirische “infotainment”-content en was zelf verrast door de hevigheid van de reacties die zijn video opriep. Hoewel hij artiest/content creator is en geen wetenschapper, zorgt hij er wel voor dat zijn informatie klopt. Zo liet hij de Chinese gegevens door geologen nakijken voordat hij ze deelde. Hij vindt het jammer dat Chinese mineralen soms een slechte reputatie hebben door de overvloed aan namaak en synthetische specimens. Chad benadrukt dat we de echte Chinese mineralen op hun eigen schoonheid en waarde moeten beoordelen, en niet bij voorbaat moeten afschrijven uit scepsis. (Hij ontkent niet dat sommige malafide verkopers de twijfel zelf hebben aangewakkerd met fakes, maar wil laten zien dat specimens van deze vondst daar niet toe behoren.) Juist daarom wilde hij transparanter zijn over het achterliggende onderzoek en stelde hij de ruwe Raman-data, grafieken en aanvullende foto’s beschikbaar om deze discussie beter te kunnen onderbouwen.

Over het gebruik van AI in de video kan ik het volgende melden: In de discussie werd ook gesuggereerd dat de video en de voice-over door AI zouden zijn gegenereerd, wat bij sommige kijkers extra wantrouwen opriep. In gesprekken met Chad is dit nader toegelicht. Hij bevestigt dat in de video bewust enkele visuele elementen met AI zijn gegenereerd, waaronder het openingsbeeld van de menigte, het ‘Raman-restaurant’, de zogenaamde “smoking gun” en het beeld bij de uitspraak “nature doesn’t give a shit”. Deze beelden zijn bedoeld als artistieke, satirische en visuele versterking van het verhaal. De voice-over is echter door Chad zelf ingesproken en alleen technisch opgeschoond voor geluidskwaliteit. De video is daarmee geen AI-gegenereerde presentatie, maar een door hemzelf geproduceerde infotainmentvideo met beperkte artistieke AI-illustraties.

Uitvoering van de labanalyse

Half november 2025, kort nadat de eerste specimens opdoken, heeft Chad een van zijn stukken ter analyse opgestuurd naar een bevriende geoloog aan de China University of Geosciences in Wuhan. (In de eerste versie van dit artikel was de universiteit onjuist vermeld; het bleek Wuhan te zijn.) Deze geoloog voerde een confocale micro-Raman spectroscopie uit op de paarse fluoriet-op-kwarts. Chad’s voornaamste motivatie was uit nieuwsgierigheid: hij wilde weten of er Rare Earth Elements (REE) in de fluoriet aanwezig waren (iets wat vaak voorkomt in fluorieten uit Binnen-Mongolië en invloed kan hebben op de kleur en de fluorescentie).

Toen gaandeweg steeds meer vragen en geruchten opdoken over de echtheid van de stukken, vroeg Chad de geoloog om extra goed te letten op eventuele lijm, kleurstoffen of kunsthars, oftewel aanwijzingen dat het om een samengesteld of behandeld exemplaar zou gaan. De analyse nam in totaal zo’n 3 à 4 weken in beslag. Chad ontving de resultaten via een WeChat-bericht in het Chinees, waarna hij deze heeft vertaald naar het Engels. Hij liet zijn vertaling verifiëren door twee geologen in de VS om zeker te weten dat de terminologie en interpretatie correct waren. Pas daarna presenteerde hij de bevindingen in de video op Instagram. Chad heeft dus feitelijk alles wat hij via via te weten kwam, zo transparant mogelijk gedeeld met de mineralen-community.

screenshots van de chat met de in het Engels vertaalde analyse-resultaten

Wel moeten we er rekening mee houden dat dit géén officieel labrapport is, critici zullen aanvoeren dat zo’n informeel resultaat makkelijk in twijfel te trekken is. En inderdaad, enkele sceptici online merkten op dat de door hem getoonde grafieken in de video “net zo goed van een willekeurige fluoriet hadden kunnen zijn”, aangezien er geen datum, labnaam of sample-ID op de screenshot staan. Chad heeft voor zijn video bovendien gebruikgemaakt van referentie-grafieken uit de CrystalSleuth database (standaard fluorietspectra) om zijn uitleg te verduidelijken voor leken. Dat kan bij sommigen de vraag oproepen welke grafiek nu precies van zijn monster was. Het is begrijpelijk dat men graag een formeel certificaat zou zien met alle toeters en bellen: labnaam, apparaat, datum, analyst, monsterfoto’s etc. Zo’n rapport is vooralsnog niet beschikbaar, omdat de analyse via een informele weg is gedaan en de resultaten via chat gedeeld zijn. Dit is nu echter de informatie die we hebben, en zowel Chad als andere geologen die ernaar keken, bevestigen dat de data kloppen en consistent zijn met een natuurlijke fluoriet-op-kwarts. Inmiddels heb ik ook de ruwe dataset ontvangen en nogmaals samen met de analist geïnterpreteerd.

Interpretatie van de ruwe Raman-data

De door @Mineralholics_anonymous gedeelde ruwe Raman-data bevestigen overtuigend dat de paarse laag op de gemeten plek fluoriet (CaF₂) bevat. In het spectrum is een dominante band zichtbaar rond 318–322 cm⁻¹, die overeenkomt met de karakteristieke roostertrilling (lattice vibration) van fluoriet. De overige gemarkeerde pieken rond 279, 393, 433 en 468 cm⁻¹ mogen in dit geval niet worden geïnterpreteerd als Raman-vingerafdrukken van andere mineralen: volgens de betrokken analist zijn dit voornamelijk laser-geïnduceerde emissie/fluorescentiesignalen die door de meetopstelling (groene 532 nm laser) in hetzelfde spectrum kunnen verschijnen en zich met Raman-signalen kunnen mengen. Deze emissiepieken worden door de analist toegeschreven aan Tb³⁺-activatie (sporenelement/impurity) en verklaren mede waarom delen van het spectrum door sterke fluorescentie verzadigen. Tot slot: de paarse kleur wordt niet aan REE-kleuring gekoppeld, maar aan calcium-gerelateerde kleurcentra in de fluoriet.

Raman-spectrum met piekidentificatie (532 nm laser). De dominante band rond 318–322 cm⁻¹ is de karakteristieke Raman-vingerafdruk van fluoriet (CaF₂). De overige gemarkeerde pieken (279, 393, 433 en 468 cm⁻¹) zijn voornamelijk laser-geïnduceerde fluorescentie-emissies, toegeschreven aan Tb³⁺-activatie (sporenelementen), die het Raman-signaal kunnen overlappen bij gebruik van een groene 532 nm-laser.

De hier besproken ruwe Raman-metingen zijn nogmaals specifiek bestudeerd om de aanwezigheid van natuurlijke fluoriet (CaF₂) in de paarse coating te verifiëren. De aanwezigheid van andere mineralen, zoals calciet en andradiet, is gebaseerd op aanvullende waarnemingen en metingen op andere meetpunten, waarvan de ruwe Raman-data niet publiek zijn gedeeld. Deze mineralen zijn bovendien visueel vastgesteld via microscopie (zie detailfoto’s) en sluiten goed aan bij de bekende mineralogie en paragenese van skarn-afzettingen uit Binnen-Mongolië. De interpretatie van deze aanvullende mineralen valt daarom buiten de hier gepresenteerde Raman-piekanalyse.

Het voorlopige saldo is daarmee verschoven: waar aanvankelijk het woord “fake” veel werd gebruikt, lijkt inmiddels aannemelijk dat ten minste een deel van deze vondst bestaat uit natuurlijke fluoriet-overgroei op kwarts. Tegelijkertijd blijft het reëel om rekening te houden met het bestaan van behandelde of gemanipuleerde stukken naast natuurlijke exemplaren, iets wat ook door Chad zelf niet wordt ontkend. Zonder breder, onafhankelijk vervolgonderzoek (bijvoorbeeld SEM, uitgebreide FTIR- en sporenelementanalyses) blijft een definitieve uitspraak over alle circulerende stukken op de markt vooralsnog onmogelijk.

Claims van manipulatie: mythe of mogelijk?

De discussie rond deze paarse fluoriet-op-kwarts heeft allerlei theorieën doen opborrelen over mogelijke manipulatie. Hieronder bespreken we de meest gehoorde claims punt voor punt, voorzien van de huidige inzichten die die claims weerleggen of nuanceren:

• Synthetisch/lab-grown: Deze claim houdt in dat iemand in een laboratorium fluoriet(kristallen) op kwarts zou hebben laten groeien. Hoewel fluoriet kan worden gekweekt in het lab (bijvoorbeeld voor de vervaardiging van lenzen), wijzen alle huidige data op natuurlijke vorming. Het gecontroleerd laten kristalliseren van fluoriet op een kwarts (mogelijk met een calciet-tussenlaag) vergt zeer specifieke omstandigheden: hoge zuiverheid van grondstoffen, nauwkeurige temperatuur- en drukcontrole en veel tijd. De kosten en moeite zouden extreem hoog zijn, veel hoger dan wat men kan terugverdienen met de verkoop van zulke stukken. De mineralen zoals calciet en andradiet (granaat) die samen met de fluoriet zijn aangetroffen, zijn heel typisch passend bij een hydrothermale skarn-afzetting (fluoriet als late hydrothermale fase na calciet). Een simpele zuurtest toont hooguit de aanwezigheid van calciet aan (een natuurlijk bestanddeel) in plaats van bewijs van synthese. Tot nu toe is er geen enkel concreet bewijs dat deze fluorieten synthetisch gegroeid zijn. Sterker nog, de gecombineerde onderzoeksgegevens wijzen overtuigend op een natuurlijke fluoriet-overgroei op kwarts.
• Fluoriet-imitatie (bv. tetraamminekopersulfaat of aluin): Dit gerucht is zeer onwaarschijnlijk. Tetraamminekopersulfaat is een complex zout dat mooie diepblauwe kristallen kan vormen in het lab, maar die zijn chemisch totaal anders dan fluoriet. Ten eerste heeft de Raman uitgesloten dat de paarse kristallen iets anders zijn dan fluoriet. Ten tweede zijn zulke zouten uiterst instabiel buiten het lab: tetraamminekoper valt in open lucht langzaam uiteen (ammoniak verdampt, kristal verliest kleur en vorm). Het is ook wateroplosbaar, net als aluin, even afspoelen zou de kristallen doen verdwijnen. Daarnaast is het werken met geconcentreerde ammoniakoplossingen en kopersulfaat gevaarlijk (giftige dampen, ontploffingsgevaar bij verkeerde handling). Alles bij elkaar is deze theorie praktisch uitgesloten.
• Coating/verf: Sommigen dachten dat de paarse laag een kunstmatige coating of verf op de kwarts was. Raman-spectroscopie van het onderzochte exemplaar bevestigt echter dat de paarse laag uit pure, gekristalliseerde fluoriet bestaat. Er zijn geen sporen van verf, hars of coatings gemeten of waargenomen onder de microscoop (zie detailfoto’s). Het feit dat er een tussenlaag van echte calciet onder de fluoriet zit, maakt verven ook minder aannemelijk, die complexe gelaagdheid zou een vreemde keuze zijn als iemand simpelweg iets wilde verven. De intense paarse kleur van deze fluoriet komt door sporenelementen in het mineraal zelf (zichtbaar als lichte luminescentie in het spectrum). Er zijn wel meldingen dat sommige specimens met olie zijn behandeld, een in China vaker toegepaste praktijk om kleuren te verdiepen en kleine beschadigingen optisch te verdoezelen, maar deze behandeling betreft een oppervlakkige presentatie verbetering en staat los van de natuurlijke mineralogische samenstelling die in de Raman-analyse is vastgesteld.
• Lijm: Er was speculatie dat de fluorietlaag met lijm op de kwarts zat. De Raman-analyse toont geen enkele aanwijzing van polymeren of lijmcomponenten (er ontbreken bijvoorbeeld karakteristieke banden rond ~1250 en ~1610 cm⁻¹). Integendeel, onder de microscoop is een dun natuurlijk calcietlaagje zichtbaar tussen de kwarts en fluoriet, wat het bruisen in zuur verklaart; het zuur lost die calciet op, waardoor de fluorietlaag lokaal loskomt.
• Bestraling: Ten slotte was er de suggestie dat de paarse kleur kunstmatig via bestraling zou zijn verkregen. Fluoriet kan inderdaad verkleuren onder bestraling, in een natuurlijke omgeving wordt paarse fluoriet vaak in verband gebracht met langdurige blootstelling aan natuurlijke radioactiviteit. Kunstmatig gamma-bestralen met bijvoorbeeld cobalt-60 wordt ook gedaan, maar dat geeft fluoriet meestal een blauwe tint, geen intens paars. Er is melding gemaakt dat met cesium-137 bronnen soms ook andere tinten bereikt worden, maar dit is specialistisch en niet algemeen toegankelijk. Als men al zulke grote kwartsclusters zou bestralen, zou bovendien waarschijnlijk de kwarts verkleuren (kwarts wordt dan vaak bruin of grijs). In dit geval is de kwarts onder de fluoriet helder wit gebleven. Bovendien: als dit materiaal massaal bestraald zou zijn, had dat logistiek en financieel nogal wat voeten in de aarde, denk aan toegang tot nucleaire installaties en kosten. Tot op heden is er geen enkel bewijs dat deze paarse fluorieten behandeld zijn met ioniserende straling.

Detailopnames van het oppervlak: kristallijne fluoriet over een calciet-laag op kwarts (foto’s: @Mineralholic_anonymous)

“Er zitten vast toch ‘enhanced’ (bewerkte) stukken tussen de partij.” Deze suggestie werd onder andere geuit door de maker van de eerste kritische video’s (@CarpeCrystals). Hij vermoedt dat naast echte natuurlijke specimens ook gemanipuleerde exemplaren kunnen circuleren, mede gezien de grote hoeveelheden die in korte tijd op de markt verschenen. Volledig uitsluiten kunnen we dat nooit.

Tot op heden is echter geen enkel specimen uit deze specifieke vondst ondubbelzinnig aangetoond als kunstmatig gemanipuleerd. De initiële onrust lijkt vooral gevoed door huis-tuin-en-keukentests (zoals zuurproeven) die verkeerd zijn geïnterpreteerd. Dat sommige paarse lagen in zuur loslaten of bruisen, blijkt goed verklaarbaar door de aanwezigheid van een natuurlijke calciet-tussenlaag onder de fluoriet, die in zuur oplost. Dit wijst op natuurlijke paragenese, niet op lijm of assemblage. Zolang een formeel, onafhankelijk gepubliceerd labrapport ontbreekt, blijft een kleine slag om de arm terecht, maar op basis van alle huidige gegevens is de meest plausibele verklaring dat deze specimens echte natuurproducten zijn.

Verstoord vertrouwen en vergelijking met eerdere gevallen

Deze kwestie raakt aan een breder thema: het vertrouwen in mineralen van bepaalde herkomsten. Helaas is er de laatste jaren een stroom aan gemanipuleerde of helemaal synthetische mineralen op de verzamelmarkt gekomen, opvallend vaak vanuit China. Denk aan de synthetische kwarts clusters, gecoate kwartsen (titanium aura quartz e.d.), geverfde calcieten, bestraalde fluoriet en toermalijnen en zelfs volledig kunstmatige combinaties die als mijnvondst worden verkocht. Hierdoor is een klimaat van wantrouwen ontstaan, waarin verzamelaars soms bij voorbaat alles uit China met argusogen bekijken. In zekere zin is dat begrijpelijk, zoals het gezegde luidt: “Eén rotte appel bederft de mand.” Eerdere Huanggang-vondsten (zoals de genoemde blauwe “blueberry” fluoriet op kwarts) werden eerder ook met verdenking bekeken, maar hebben zich uiteindelijk wel als natuurlijk bewezen. Het zou dus onterecht zijn om elke nieuwe Chinese vondst per definitie af te doen als nep.

Toch zijn er genoeg voorbeelden van echte scams. Een recent berucht voorbeeld is de zaak van de blauwe hemimorfiet kristallen uit de Ojuela-mijn in Mexico rond 2020. Destijds doken er plots felblauwe, transparante hemimorfieten op, een kleur die nooit eerder in die mijn gezien was. Veel gerespecteerde dealers trapten er aanvankelijk in; er werden zelfs video’s verspreid van mijnwerkers die blauwe kristallen uit de wand haalden, om het verhaal kracht bij te zetten. Pas na maanden (in 2021) kwamen analyses uit waaruit bleek dat de kristallen met een vrijwel ondetecteerbare blauwe verfstof waren  behandeld. De verf (Phthalocyanine Blue) was zo hardnekkig dat gewone tests niets vreemds aantoonden, uiteindelijk moest Raman-spectroscopie eraan te pas komen om het te ontmaskeren. Tegen die tijd hadden velen al veel geld verloren en was de reputatie van Ojuela gekrenkt. Je leest het hele verhaal over de blauwe hemimorfiet in dit uitgebreide artikel in de Belazeriet bibliotheek. Dit soort gevallen maken verzamelaars vandaag de dag extra alert, soms misschien té alert, maar dat is een begrijpelijke zelfverdediging tegen teleurstelling en bedrog.

In de huidige fluoriet-op-kwarts kwestie zien we een vergelijkbare dynamiek: spectaculaire vondst, razendsnelle commercialisering, gevolgd door een backlash van sceptici die bang zijn opnieuw belazerd te worden. Zonder solide, onafhankelijk geverifieerde data blijft er ruis en wantrouwen.

Rode vlaggen en leerpunten voor de mineralengemeenschap

Hoewel de waarheid rond de paarse fluorietcoating nog niet definitief beslecht is, kunnen we uit deze casus al wel lessen trekken. Zowel verzamelaars als handelaren doen er goed aan op de volgende rode vlaggen te letten bij een nieuwe vondst:

• Te mooi om waar te zijn? Als een nieuw mineraal opduikt met een ongekend spectaculaire kleur of vorm, wees dan voorzichtig. Zeker als het vrijwel onbeperkt beschikbaar lijkt in die kwaliteit. Natuurlijk komen er soms uitzonderlijke vondsten voor, maar extreme claims verdienen een gezonde dosis scepsis.
• Uniformiteit en herhaling: Wanneer tientallen of honderden specimens exact dezelfde kleur, coating of structuur hebben, kan dat wijzen op kunstmatige reproductie. In de natuur is variatie de norm; bij synthetische of behandelde stukken ziet men vaak een seriematig gelijk uiterlijk. In dit geval hebben alle kwartsstukken een vergelijkbare paarse mantel, dat deed alarmbellen rinkelen.
• Gebrek aan details: Let op de microscopische details. Echte kristalgroei toont facetten, breukjes, insluitsels en onregelmatigheden. Hoewel natuurlijk gladde botryoïdale fluoriet bekend is, kan een “coating” die onder vergroting korrelig of amorf is (geen kristalvlakken van fluoriet te herkennen) duiden op een neerslag of coating-proces. Dit was een expliciete waarschuwing bij de Huanggang fluorieten maar op de detailfoto’s blijkt het te gaan om natuurlijke kristallisatie.
• Eenvoudige tests niet doorstaan: Hoewel huis-tuin-keuken testjes beperkt zijn, kunnen ze wel rode vlaggen opleveren. In dit geval reageerde de paarse laag met zuur en liet deels los, een mogelijke aanwijzing dat er een oplosbare coating was aangebracht of, zoals nu is gebleken, natuurlijke calciet onder zit. Bij twijfelgevallen kunnen eenvoudige tests (hardheid, streepkleur, oplosbaarheid) snel iets vreemds onthullen, maar bedenk ook dat knappe vervalsers soms middelen gebruiken die deze tests doorstaan (zie de hemimorfiet-verf die niet oploste).
• Plotselinge vloed op de markt: Een nieuw type topmineraal dat ineens overal te koop is voor hoge of juist relatief gunstige prijzen, vlak voor een grote beurs, dat ruikt naar hype-creatie. Vaak wordt een hype gevoed om snel veel te verkopen voordat er vragen worden gesteld. Dit gebeurde zowel bij de blauwe hemimorfiet als bij deze paarse fluoriet. Een geleidelijke stroom en wat schaarste is gebruikelijker bij authentieke vondsten.
• Bron van informatie: Let op wie de informatie verspreidt. Zijn het vooral partijen die er financieel belang bij hebben (verkopers, tussenhandelaren uit het land van herkomst)? Of onafhankelijke experts? In dit verhaal kwamen de eerste “bewijsstukken” (zoals mijnvideo’s) van de Chinese dealers zelf, die zullen uiteraard baat hebben bij geloofwaardigheid van het materiaal. Neutrale bronnen ontbraken in het begin. Vertrouw geen anekdotische bewijsvoering of flashy marketing alleen.
• Tijd en peer review: Echte bevestiging van een vondst kost vaak wat tijd. Wees geduldig en wacht desnoods op onafhankelijke analyses. Roep niet te vroeg iets uit tot echt of nep zonder degelijke data. En als er data worden gepresenteerd (zoals Raman-resultaten), vraag om inzage in rapporten of bevestiging door andere labs. In de wetenschap geldt: onafhankelijk verifieerbaar = geloofwaardig. Tot die tijd is enige twijfel gezond.

Advies voor verkopers en verzamelaars

Deze gebeurtenissen hebben laten zien hoe belangrijk vertrouwen en transparantie zijn in de mineralenwereld. Een paar aanbevelingen om dergelijke situaties in goede banen te leiden:

• Voor verkopers: Wees terughoudend met het hypen van een nieuwe vondst totdat je zelf de authenticiteit hebt kunnen verifiëren. Het is verleidelijk om bij een “hot item” snel in te kopen en te verkopen, maar je reputatie staat op het spel. Doe eventueel zelf een paar tests of laat een paar stukken analyseren voordat je ze als 100% natuurlijk aanbiedt. Communiceer eerlijk met klanten over wat wel en niet zeker is. Als er twijfels rondgaan in de gemeenschap, negeer die dan niet: adresseer ze. Klanten waarderen eerlijkheid en voorzichtigheid meer dan mooie praatjes achteraf. Zoals één verzamelaar opmerkte: “Lots of discussion… I don’t understand there is no simple analysis made public on these yet. The insinuating and commenting without research is harmful for the industry.”. Met andere woorden: ga roddels en insinuaties tegen door feiten te bieden zodra die beschikbaar zijn.
• Voor verzamelaars: Laat je niet meteen meeslepen door elke trend. Gezond wantrouwen is oké, vraag door, wacht op meer info als iets dubieus lijkt. Maar houd het beschaafd: ga niet direct over tot een “heksenjacht” online. Realiseer je dat onterecht iets fake noemen óók schade kan doen (aan legitieme mijnwerkers en dealers). Probeer objectief te blijven en kijk uit voor bevestigingsbias (zowel in de richting van alles geloven, als van overal bedrog zien). Volg diverse bronnen: zowel de enthousiastelingen als de sceptici, en vooral wat echte experts erover zeggen, indien beschikbaar.
• Gemeenschap & media: Deze casus toont het nut van samenwerking tussen liefhebbers, dealers en wetenschappers. Uiteindelijk willen de meesten van ons gewoon weten waar we mee te maken hebben. Het helpt enorm als bij nieuwe vondsten samplemateriaal naar een onafhankelijk lab gaat en de resultaten publiek gedeeld worden (in vakbladen of online rapporten). Daarmee kan speculatie eerder de kop ingedrukt worden. Ook zou het helpen als grote mineralenbeurzen of organisaties een soort panel van experts hebben die nieuwe vondsten zoals dit kunnen evalueren en het publiek kunnen informeren. Transparantie is de sleutel tot vertrouwen.

Concluderend

De “paarse fluoriet op kwarts” uit Binnen-Mongolië is uitgegroeid tot een leerzame case study over hoe de mineralenmarkt anno 2026 functioneert: een spectaculaire nieuwe vondst verspreidt zich razendsnel wereldwijd, maar wordt tegelijkertijd kritisch bevraagd door een goed geïnformeerde verzamelaarsgemeenschap. Die kritische houding is gezond, zeker in een tijd waarin zowel echte topvondsten als bewerkte of synthetische producten in omloop zijn.

Op basis van de momenteel beschikbare gegevens, waaronder de Raman-analyse, de geologische context van het skarn-milieu, de aangetroffen paragenese (fluoriet–calciet–andradiet–kwarts) en onafhankelijke deskundige duiding, stapelen de aanwijzingen zich op dat deze vondst in overwegende mate een natuurlijke oorsprong heeft. Er is geen bewijs gevonden voor lijm, hars, verf of andere kunstmatige assemblage, en de waargenomen reacties in eenvoudige zuurtests blijken goed verklaarbaar door natuurlijke calciet-tussenlagen.

Dat sluit niet uit dat er incidenteel oppervlakkig gepresenteerde (“enhanced”) stukken kunnen circuleren, bijvoorbeeld door oliebehandeling, maar vooralsnog is geen enkel specimen uit deze vondst overtuigend als kunstmatig gemanipuleerd aangetoond.

Zolang een formeel, onafhankelijk gepubliceerd laboratoriumrapport ontbreekt, blijft een zekere slag om de arm gerechtvaardigd. Tegelijkertijd laat deze casus zien hoe belangrijk transparantie, goede documentatie en toetsbare analyses zijn voor het vertrouwen in onze branche. Totdat aanvullende onderzoeken verschijnen, geldt: geniet van mooie mineralen, maar blijf kritisch, vraag naar herkomst en analyses, niet uit wantrouwen, maar uit respect voor goede mineralogie.

Caveat Emptor: Buyer Beware

Wordt vervolgd…

Vond je dit artikel interessant? In de Belazeriet Bibliotheek vind je via een abonnement nog veel meer verdiepende artikelen over misleidende handelsnamen, imitaties, synthetische en behandelde edelstenen en mineralen.

Je kunt hier de tekst van de eerste versie van het artikel ter referentie als PDF downloaden.